De Urbi et Orbi-zegen is een zegen die de paus op Eerste Kerstdag en op Paaszondag geeft aan de stad Rome (urbi) en aan de hele wereld (orbi). De paus kan ervoor kiezen om de zegen bij wijze van uitzondering ook op andere momenten te geven, zoals paus Franciscus deed in maart 2020 naar aanleiding van de COVID-pandemie.
Normaal gesproken geeft de paus de zegen vanaf de zogenaamde “loggia delle benedizioni”, of “balkon van de zegen”, in de Sint-Pietersbasiliek. De woorden “Urbis et Orbis” komen voor het eerst voor in de titel van de Sint-Jan van Lateranenbasiliek (omnium Urbis et Orbis ecclesiarum Mater et Caput) en verwijzen daarmee naar de eerste kathedraal die in Rome werd gebouwd onder keizer Constantijn.
De zegen dateert uit de tijd van het Romeinse Rijk en werd in de loop der tijd uitgebreid tot alle katholieken.
Het fundamentele kenmerk van deze zegen is dat zij kwijtschelding verleent voor de zonden die al vergeven zijn. Onze zonden worden vergeven in het sacrament van boete en verzoening, ofwel biecht, waardoor we weer in Gods genade worden opgenomen. De wanorde die door de zonde is veroorzaakt, moet echter nog worden hersteld en gecompenseerd door de boetedoening die in het sacrament wordt opgelegd, door goede werken en door zuivering in het Vagevuur.
De Urbi et Orbi-zegen en andere volledige aflaten laten de nog verschuldigde voldoening of compensaties volledig vervallen, waardoor we rechtstreeks de hemel kunnen binnengaan, als we niet opnieuw in zonde vallen. Om de aflaat te verkrijgen, is het belangrijk om berouw te tonen voor onze zonden en vast te besluiten om zo snel mogelijk te biechten en de Eucharistie te ontvangen.
De Urbi et Orbi-zegen is geldig voor iedereen die deze met geloof en devotie ontvangt, ook voor degenen die online of via de tv, radio of andere massamedia verbonden zijn.
Formule van de Urbi et Orbi pauselijke zegen (met het oorspronkelijke Latijn)
Mogen de heilige Apostelen Petrus en Paulus, op wiens macht en gezag wij vertrouwen, voor ons bemiddelen bij de Heer.
Sancti Apostoli Petrus et Paulus, de quorum potestate et auctoritate confidimus, ipsi intercedam pro nobis ad Dominum.
℟: Amen
Door de gebeden en de verdiensten van de heilige Maria, altijd maagd, van de heilige aartsengel Michaël, de heilige Johannes de Doper, en de heilige apostelen Petrus en Paulus en alle heiligen, moge de almachtige God zich over u ontfermen, al uw zonden vergeven, en moge Jezus Christus u geleiden tot het eeuwige leven.
Precibus et meritis beatæ Mariae semper Virginis, beati Michaelis Archangeli, beati Ioannis Baptistæ et sanctorum Apostolorum Petri et Pauli et omnium Sanctorum misereatur vestri omnipotens Deus et dimissis omnibus peccatis vestris, perducat vos Iesus Christus ad vitam æternam.
℟: Amen
Moge de barmhartige Heer u kwijtschelding, vrijspraak en vergeving van al uw zonden, de ruimte van een ware en vruchtbare boetedoening, een altijd boetvaardig hart en verbetering van leven, de genade en wijsheid van de Heilige Geest en uiterste volharding in goede werken geven.
Indulgentiam, absolutionem et remissionem omnium peccatorum vestrorum, spatium verae et fructuosae penitentiæ, cor semper penitens et emendationem vitae, gratiam et consultationem sancti Spiritus et finalem perseverantiam in bonis operibus, tribuat vobis omnipotens et misericors Dominus.
℟: Amen
En moge dan de zegen van de Almachtige God: van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest op u nederdalen en daar altijd blijven.
Et benedictio Dei omnipotentis (Patris et Filii et Spiritus sancti) descendat super vos et maneat semper.
℟: Amen