Jezus trok van dorp tot dorp om de mensen te ontmoeten. Tweeduizend jaar later doet de Kerk nog steeds hetzelfde. Misschien is dat wel de reden waarom een reis van de Paus nooit zomaar een reis is.
Als je het Evangelie leest, is er iets dat steeds weer terugkomt: Jezus reist van de ene plaats naar de andere. «Hij klom» «hij daalde af» «hij stak over» «hij ging naar binnen» «hij ging naar buiten» «hij vertrok naar…». Jezus doorkruist dorpen, steekt keer op keer het Meer van Galilea over, gaat bij mensen thuis langs, legt kilometers af in de zon… En – belangrijk detail! – hij doet dit allemaal zonder goedkope vluchten, zonder te liften, zonder metro of hogesnelheidstreinen. Meestal te voet. Of, met een beetje geluk, op een geleende ezel. Mensen tegemoet treden vergde inspanning, het was niet zo eenvoudig als vandaag de dag.
God drukt zich als volgt uit: door dichtbij te komen.
Dat zien we immers al vanaf het begin: God heeft zich er niet toe beperkt om ons op afstand te bekijken, maar Hij is mens geworden. Hij is kind geworden zodat wij Hem konden omhelzen, Hij is in de Eucharistie gebleven zodat wij nooit alleen zouden zijn, en Hij heeft ons Zijn Geest gezonden om ons te sterken en bij ons te blijven. En diezelfde God wil ook vandaag nog steeds naar ons toe komen. Hij maakt zich aanwezig in de Kerk, Hij schenkt Zijn genade wanneer « twee of drie in Zijn naam bijeenkomen » en Hij blijft de wereld tegemoet treden via concrete personen, met name via de figuur van de Paus.
Elke reis van de Paus herinnert ons eraan hoe God handelt: Hij neemt het initiatief en komt ons tegemoet.
Daarom gebeurt er, wanneer de Paus naar jullie land komt, iets veel diepgaander dan alleen maar een internationaal bezoek van een staatshoofd. Velen hebben het over cijfers, mensenmassa’s, de organisatie en zelfs over de kosten. En dat is begrijpelijk: dat is wat men van buitenaf ziet. Maar wij, christenen, weten dat er iets groters is. Want in wezen herinnert elke reis van de Paus ons eraan hoe God handelt: Hij neemt het initiatief en komt dichtbij. De opvolger van Petrus legt kilometers af, wisselt van continent, doorkruist steden en overvolle pleinen om maar één ding te verkondigen: dat Christus nog steeds leeft en dat Hij ons allemaal persoonlijk wil blijven ontmoeten.
Er is nog iets anders dat steeds weer terugkomt in het Evangelie: wanneer mensen voelden dat Jezus in de buurt was, deden ze er alles aan om Hem te zien.
Zacheüs, bijvoorbeeld, rende gewoon en klom in een boom, alleen maar om Jezus voorbij te kunnen zien komen. Dat leek misschien belachelijk voor iemand van zijn stand, maar er was iets in hem dat hem dwong om Hem te zien, al was het maar voor een paar seconden. De vrouw met de bloedvloeiing had geloof; na jaren van ziekte en het ontwijken van de blikken van anderen baande ze zich een weg door de menigte, omdat ze ervan overtuigd was dat het aanraken van Jezus’ kleed haar leven zou kunnen veranderen. De vrienden van de verlamde man toonden vindingrijkheid en gaven evenmin op: toen ze zagen dat ze het huis niet binnen konden komen, klommen ze op het dak en braken het open om hun vriend voor Christus neer te laten zakken. En Bartimeüs, de blinde langs de weg, riep nog luider terwijl men probeerde hem het zwijgen op te leggen, want hij voelde aan dat Jezus vlakbij kwam en wilde deze kans niet voorbij laten gaan.
Ze hebben allemaal één ding met elkaar gemeen: geen van hen heeft zijn ontmoeting met Jezus op een comfortabele of passieve manier beleefd. Toen ze ontdekten dat Hij dichtbij was, deden ze er alles aan om ook dichterbij te komen.
Ze hebben iets met ons gemeen. Ze wilden Jezus ontmoeten. Ze wilden Hem van dichtbij zien. Ze wilden dat hun leven, al was het maar voor even, het Zijne zou raken.
Maar er is een belangrijk verschil tussen hen en ons.
Ze wisten niet dat Jezus daar langs zou komen. Ze werden verrast. Ze hadden geen tijd om zich voor te bereiden, hun hart op orde te brengen en na te denken over de beste manier om Hem tegemoet te treden. Wij wel.
We weten dat de paus komt. En dat verandert de situatie aanzienlijk.
Want dan gaat het niet meer alleen om de vraag of we hem zullen gaan zien of dat we bij het hek zullen staan om een mooie video te maken. De echte vraag is hoe we ons op deze ontmoeting willen voorbereiden? Met welke innerlijke houding? Welke plaats willen we God werkelijk in ons leven geven?
Je voorbereiden betekent dat je de mogelijkheid dat God ons leven werkelijk wil raken, weer serieus gaat nemen.
Je voorbereiden op het bezoek van de Paus betekent niet alleen een reis organiseren, een kaartje bemachtigen of enthousiast zijn over een historisch moment. Dat is allemaal mooi, maar het is niet genoeg. In wezen betekent voorbereiden jezelf er weer op instellen dat God ons leven werkelijk wil raken.
En dat vereist altijd een innerlijke beweging: het vereist dat we even stilstaan, ons losmaken van het voortdurende lawaai waarin we leven en stilte creëren om te luisteren; dat we weer gaan bidden, niet als een routine, maar als iemand die hoopt iemand te ontmoeten die leeft. Biechten, niet alleen om “van onze zonden af te komen”, maar om God ons weer zonder angst te laten aankijken. Je hart voorbereiden zoals je een huis voorbereidt wanneer er iemand belangrijk op bezoek komt: door ruimte te maken, op te ruimen, het licht binnen te laten.
En dat betekent ook dat we iets herontdekken wat we soms vergeten: dat geloof nooit in je eentje wordt beleefd. Christus roept ons weliswaar persoonlijk, maar binnen een familie, zijn familie, de Kerk. Daarom hebben die momenten waarop duizenden mensen samen bidden, samen zingen en samen wachten zo’n kracht. We zien vlaggen van verschillende landen, mensen die zo verschillend zijn, verenigd door iets gemeenschappelijks dat hen overstijgt. In het hart van een samenleving waarin we zo vaak geïsoleerd leven, herinnert de Paus ons er eens te meer aan dat we Jezus niet in ons eentje volgen. Moge Hij ons samenbrengen: deze menigte is niet alleen iets uiterlijks, maar een zichtbare uitdrukking van de gemeenschap waartoe we allemaal geroepen zijn. Misschien zijn zulke momenten daarom wel een voorproefje van de hemel.
God blijft dicht bij jullie langskomen.
En misschien ligt daar wel de diepste betekenis van dit alles: niet alleen maar samenkomen rond één persoon, maar samen ontdekken dat Christus ieder van ons blijft roepen.
Want de Paus reist geen duizenden kilometers om pleinen vol te krijgen of zodat jullie een foto met hem kunnen maken.
Hij komt om ons eraan te herinneren wat het Evangelie ons al eeuwenlang steeds weer vertelt: God blijft dicht bij jullie langskomen.
