Lời trăng trối của một người hấp hối 

Những lời cuối cùng của người sắp từ giã cõi đời hiếm khi là những bài diễn văn dài dòng, hùng hồn; trái lại, chúng thường ngắn gọn, thực tế và đong đầy cảm xúc. Với chút hơi tàn lực kiệt còn sót lại, những người đứng ở ngưỡng cửa tử thần, theo bản năng, sẽ ưu tiên những điều quan trọng nhất – để lại những dư âm cuối cùng của tình yêu, lòng biết ơn, và những dặn dò âm thầm nhưng quan trọng cho gia đình ở lại. Thánh Gioan, một nhân chứng trực tiếp của cuộc đóng đinh, đã minh họa điều ấy cách tuyệt đẹp trong Tin Mừng của ngài. Vị Thánh sử, cũng chính là người môn đệ được yêu, đã thuật lại những giây phút cuối cùng của Chúa Giêsu khi Người thốt ra bốn lời ngắn ngủi từ trên Thập giá: 

Khi thấy thân mẫu và môn đệ mình thương mến đứng bên cạnh, Đức Giêsu nói với thân mẫu rằng: (1) “Thưa Bà, đây là con của Bà.” Rồi Người nói với môn đệ: (2) “Đây là mẹ của anh.” Kể từ giờ đó, người môn đệ rước bà về nhà mình. Sau đó, Đức Giêsu biết là mọi sự đã hoàn tất. Và để ứng nghiệm lời Kinh Thánh, Người nói: (3) “Tôi khát!” … Nhắp xong, Đức Giêsu nói: (4) “Thế là đã hoàn tất!” Rồi Người gục đầu xuống và trao Thần Khí. (Ga 19,26-28.30) 

Trong hai lời tuyên bố đầu tiên, Chúa Giêsu – Đấng là Chúa và là Thiên Chúa của chúng ta (x. Ga 20,28), là Ngôi-Lời-nhập-thể của Thiên Chúa (x. Ga 1), đã đưa ra những chỉ dẫn thực tế cho “gia đình” của Người, khi trìu mến trao phó Thân mẫu và người môn đệ Người thương mến cho nhau chăm sóc. Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI viết rằng “vị Thánh sử [đã] cố ý giấu tên của người môn đệ…, để từng người đọc có thể nhận ra chính mình nơi người môn đệ ấy, nhận ra rằng mình được Chúa Giêsu yêu thương, và có thể đảm nhận vị trí của người môn đệ ấy.” (Đức Giêsu thành Nadarét: Từ Phép rửa sông Giođan đến cuộc Biến hình, bản tiếng Anh của Doubleday, tr. 221-222). Theo các vĩ nhân của Hội Thánh như Thánh Augustinô, người môn đệ Chúa yêu được xem như một hình ảnh biểu trưng của tất cả chúng ta. Sách Chú giải Kinh Thánh Công giáo lưu ý rằng, trong đoạn Tin Mừng trên, “Chúa Giêsu diễn tả mối tương quan thiêng liêng cấu thành nên Hội Thánh, [cộng đoàn các môn đệ của Đức Giêsu]… Nếu người môn đệ được Chúa yêu, [và theo nghĩa mở rộng là tất cả các môn đệ của Chúa], được thông phần cách thiêng liêng vào sự sống của Chúa Giêsu như Người Con, thì theo lẽ tự nhiên, người môn đệ ấy cũng có Đức Maria là người mẹ thiêng liêng của mình.” Như vậy, Chúa Giêsu đã chia sẻ cho chúng ta Thân mẫu của Người vì lợi ích của chúng ta. 

Lòng sùng kính người Mẹ thiêng liêng của chúng ta 

Xuyên suốt nhiều thế kỷ, Đức Maria luôn cho thấy tình mẫu tử Mẹ dành cho các môn đệ của Chúa Giêsu, và về phần mình, các môn đệ cũng tìm ra rất nhiều cách để diễn tả tấm lòng hiếu thảo. Tin Mừng Thánh Luca cho thấy sự hiện diện từ mẫu đầy an ủi của Mẹ giữa các Tông đồ đang sợ hãi nhóm họp trước lễ Hiện Xuống. Từ thời Hội Thánh sơ khai cho đến thời hiện đại, một lịch sử phong phú về các lần hiện ra, về những lời cầu nguyện được nhậm nhận, và các phép lạ, đã minh chứng cho sự chuyển cầu liên lỉ của Mẹ. Để đáp lại, bên cạnh vô vàn lời nguyện cầu được sáng tác để tôn kính Mẹ, nhiều vị thánh đã thực hiện những điều phi thường để diễn tả lòng yêu mến dành cho Mẹ. Có vị thánh đã dâng tất cả những đau đớn dữ dội nơi thân xác cho các ý chỉ của Mẹ, bằng cách đội một mão gai bằng bạc nặng được giấu trong vòng hoa hồng (Thánh Rôsa Lima). Có vị quỳ ngay trên nền đất hoặc trên những con đường lầy lội mỗi khi nghe chuông nhà thờ vang lên báo giờ kinh Truyền Tin (Thánh Carôlô Bôrômêô). Thậm chí chuyện còn kể có vị thánh, khi còn bé, đã nuốt một tấm ảnh nhỏ Đức Mẹ Phù Hộ Các Giáo Hữu để ghi dấu lời hứa với Mẹ là giữ đức trong sạch suốt đời (Thánh Gioan Bosco). Chúng ta có thể thường nghĩ rằng mình phải làm những điều phi thường mới là yêu mến Mẹ. Thế nhưng, có một vị thánh, Thánh Josemaría Escrivá, đã dạy chúng ta một con đường để yêu mến Mẹ Maria ngay trong cuộc sống thường nhật. 

Tình yêu Thánh Josemaría dành cho Đức Mẹ

Một năm sau ngày Thánh Josemaría qua đời vào năm 1975, Chân phước Álvaro del Portillo được diện kiến Thánh Giáo Hoàng Phaolô VI. Lần đầu tiên với tư cách là người đứng đầu Opus Dei, Chân phước Álvaro đã được nghe Đức Thánh Cha mô tả về Thánh Josemaría như “một trong những người đã nhận được nhiều đặc sủng nhất trong lịch sử Hội Thánh và đã đáp lại hồng ân Thiên Chúa với lòng quảng đại lớn lao nhất.” Đến năm 2002, khi chủ sự lễ tuyên thánh cho Thánh Josemaría, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã gọi ngài là “Vị Thánh của Đời Thường”. Chắc chắn, lòng yêu mến mà Thánh Josemaría dành cho Đức Mẹ là một trong những hồng ân tuyệt diệu đến từ Thiên Chúa – và cách ngài sống lòng yêu mến ấy rất dễ để những người bình thường noi theo. 

Trong những tác phẩm đã xuất bản, Thánh Josemaría nhấn mạnh rằng Mẹ Maria luôn là nguyên nhân đem lại niềm vui và hy vọng cho chúng ta trong mọi lúc, đặc biệt trong những lúc khó khăn. Giữa muôn vàn vai trò, Mẹ là thầy dạy chúng ta trong trường học cầu nguyện và nhân đức, giúp chúng ta sống tình huynh đệ chân thành với nhau. Như câu nói nổi tiếng của Thánh nhân: Nếu chúng ta tìm kiếm Mẹ, chúng ta “nhất định” sẽ gặp được Đức Giêsu. 

Thánh Josemaría rao giảng những gì ngài đã sống và sống những gì ngài rao giảng. Đối với ngài, việc chạy đến Mẹ Maria là một thực tại liên lỉ. Ngài khuyến khích mọi người tìm kiếm kinh nghiệm cá vị về tình mẫu tử của Mẹ và bày tỏ lòng yêu mến Mẹ trong những khoảnh khắc bình thường của cuộc sống. Ngài bắt đầu ngày sống bằng việc cầu xin sự trợ giúp của Mẹ trong lời dâng ngày buổi sáng, và trước khi đi ngủ, ngài trung thành đọc ba kinh Kính Mừng. Khi chuyển từ công việc này sang công việc khác, ngài không ngừng lặp lại trong lòng những lời nguyện vắn tắt: các tước hiệu ngắn như “Mẹ của Tình Yêu Tinh Tuyền” được lấy từ Kinh Thánh, các kinh nguyện truyền thống kính Đức Mẹ, hoặc do chính ngài sáng tác. Ngài cũng đọc kinh Truyền Tin hoặc kinh Lạy Nữ Vương Thiên Đàng lúc mười hai giờ trưa, và dành một khoảng thời gian cụ thể mỗi ngày để lần chuỗi và suy niệm các mầu nhiệm Mân Côi. Ngài trìu mến chào Mẹ mỗi khi nhìn thấy ảnh tượng Mẹ trên đường phố hoặc khi bước vào và rời khỏi một căn phòng. Ngài giữ một bức ảnh Đức Trinh Nữ trong ví và mang áo Đức Mẹ Núi Cát Minh. Ngài đặc biệt chú ý đến những chi tiết yêu thương này vào các ngày thứ bảy – ngày mà truyền thống Giáo Hội dành riêng để tôn kính Mẹ. Trong tháng năm, ngài thực hiện những cuộc hành hương đến các Linh địa kính Đức Mẹ trên thế giới để duy trì cuộc đối thoại liên lỉ của một người con với Mẹ mình. 

Thánh Gioan kể cho chúng ta nghe rằng người môn đệ đã “rước Mẹ về nhà mình” ngay khi nghe lệnh truyền của Chúa. Người môn đệ ấy đã đón nhận Mẹ cách trọn vẹn như mẹ của mình. Tất cả các môn đệ được yêu mến mà Thánh Gioan là đại diện chắc chắn cũng nên làm như vậy. Thánh Josemaría, một vị thánh hiện đại được ban nhiều ơn, đã chỉ cho chúng ta những cách thức thực tế để trở nên những người con hiếu thảo của Mẹ Maria. Còn bạn thì sao? Bạn bày tỏ tình yêu dành cho Mẹ chúng ta như thế nào? Bạn sẽ làm gì để gia tăng tình yêu ấy? 

Những điểm chính yếu 

• Trước khi sinh thì, Chúa Giêsu đã truyền cho người môn đệ Người yêu mến – đại diện cho tất cả mọi môn đệ cho đến tận thế – đón nhận Đức Maria làm Mẹ thiêng liêng của mình. 
• Cuộc đời và lời giảng dạy của Thánh Josemaría Escrivá cho thấy rằng lòng sùng kính sâu sắc có thể được sống bằng một con đường hết sức bình thường và ai cũng có thể thực hiện được. Lòng mến đích thực dành cho Mẹ được xây dựng bằng những “chi tiết yêu thương” được đan dệt cách nhịp nhàng và liên lỉ vào nhịp sống thường ngày. 
• Vì yêu mến, chúng ta có thể cố gắng tìm kiếm một trải nghiệm cá vị về sự chăm sóc từ mẫu của Mẹ, và bày tỏ lòng yêu mến của mình qua những thực hành hằng ngày, để vừa thể hiện, vừa làm bừng cháy tình yêu ấy.

Linh mục Dean Johnpaul Dumlao Menchavez